Türk Hukukunda Kanuni Mirasçılar ve Miras payları


Ölüm, başta ölenin mirasçıları olmak üzere borçlularını, alacaklılarını ve devleti de yakından ilgilendiren bir konudur.  Bu nedenle, mirasçıların konu hakkında yeterli bilgiye sahip olması oldukça önemli.
Bir kimsenin mirasçıları onun altsoyudur (çocukları, torunları). Altsoyun bulunmaması halinde miras üstsoya (anne-baba) geçer. Kişinin evli olması halinde eşi de mirasçıdır. Mirasçıların miras payları, mirasın kimler arasında (hangi zümrede) paylaştırıldığına göre değişmektedir.

MİRASIN ÇOCUKLARA GEÇMESİ
Ölen bir kişinin mirasçıları altsoyudur. Altsoy, çocuk, torun ve onların çocuklarından oluşur. Çocuk hayattayken toruna miras kalmaz. Miras bırakanın birden fazla çocuğu varsa ve bunlardan birisi daha önce ölmüşse onun payı kendi çocuğuna (ölenin torununa) geçer.
Çocuklar veya torunların mirasçı olması halinde ölenin eşinin miras payı 1/4’tür. Eğer ölenin altsoyu (çocuğu, torunu) yoksa miras ölenin üstsoyuna ( anne-baba ) geçer.

MİRASIN ANNE VE BABAYA GEÇMESİ
Ölenin eşi sağ ise ve mirası üstsoy ile paylaşıyorsa bu durumda eşin miras payı toplam mirasın 1/2’sidir. Ölenin altsoyu olmaması halinde ölenin üstsoyu (anne ve babası) mirasçıdır. Anne ve babadan birisi (veya ikisi) daha önce ölmüşse onların payı çocuklara (ölenin kardeşlerine) geçer. Onlar da ölmüşlerse onların payı çocuklarına (ölenin yeğenlerine) geçer. Bu grupta mirasçı yoksa miras ölenin eşi ile dede ve ninesine geçer.

MİRASIN DEDE VE NİNEYE GEÇMESİ
Ölenin eşi sağ ise ve mirası bu grupla paylaşıyorsa eşin miras payı toplam mirasın 3/4’üdür. Kalan, dede ve nine arasında eşit olarak paylaştırılır. Dedeler veya ninelerden herhangi biri (veya her ikisi) daha önce ölmüş ise onun payı kendi çocuğuna (ölenin amca, hala, teyze veya dayısına) geçer. Onlar da yoksa onların çocuklarına geçer. Böylece, mirasçı bulunana kadar süreç devam eder.
Ölenin eşi de dahil hiç mirasçısı yoksa bütün miras Devlete kalır.

MİRASÇILAR BORÇLARDAN DA SORUMLU
Miras kalması genellikle ‘zenginleşme’ olarak algılanır. Oysa miras bir bütündür.
Mirasçılar mirası reddetmedikleri takdirde ölenin borçlarından miras payları oranında sorumludur. Yani, malları alıp borca karışmamak söz konusu değildir. Bu sorumluluk borç üzerinden hesaplanan faiz için de geçerlidir.
Mirasçılar ölen adına kesilmiş cezalardan sorumlu değildir. Cezaların şahsiliği kuralı nedeniyle ölüm halinde ölen kişi adına kesilmiş her türlü ceza düşer.